W związku z przypadającą 15. sierpnia 109. rocznicą założenia Komitetu Narodowego Polskiego - pragniemy przypomnieć i uświadomić, jakże istotny i ważny był to fakt - powołania władzy naczelnej narodu polskiego i formalnego przedstawicielstwa wobec państw świata, jeszcze nieistniejącego państwa polskiego.

Zgromadzenie to utworzone dnia 15. sierpnia 1917 roku w Lozannie, na terenie neutralnej Szwajcarii, pod znakomitą prezesurą architekta polskiej niepodległości - Romana Dmowskiego. Składało się z przedstawicieli wszystkich trzech zaborów wybranych przez Polaków do parlamentów państw rozbiorczych (Rosji, Prus i Austro- Węgier), co oznaczało jego faktyczną reprezentatywność i wyrażało zdecydowaną większość poparcia w polskim narodzie dla racjonalnych i wytrwałych działań wszechpolskich. Działania te miały na celu autentyczne zjednoczenie z ziem trzech zaborów i niepodległość Ojczyzny, opartych na wspieraniu i współdziałaniu z krajami ententy (Francji, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Włoch, Anglii) przeciw planom i zamiarom państw centralnych (Niemiec, Austro-Węgier, Turcji). 

O wyborze Romana Dmowskiego na prezesa KNP zadecydowało jego polityczne doświadczenie, geopolityczne rozeznanie, dyplomatyczne i krasomówcze obycie (znajomość siedmiu języków obcych), realizm polityczny i pragmatyzm oraz wielki autorytet, który posiadał. W jego składzie znaleźli się głównie przedstawiciele Narodowej Demokracji oraz Stronnictwa Polityki Realnej. Kolektyw ten, w istocie rzeczy pełnił rolę ministerstwa spraw zagranicznych nieistniejącej Polski. Za główne zadanie Komitetu uznał Dmowski związanie kwestii polskiej ze sprawą państw zachodnich. Niewątpliwie prezes tej instytucji dążył też do przekształcenia, w odpowiedniej chwili ciała tego w rząd, który ujmie pełnię władzy w odrodzonej Polsce. Niestety, z różnych względów i powodów to się nie udało. Komitet Narodowy Polski za jedynego przedstawiciela narodu polskiego jako pierwsza, 20. września 1917 roku uznała Francja. Dnia 22. sierpnia 1917 roku organ ten przeniósł swoją siedzibę do jednej z głównych stolic ententy - Paryża. Francja była krajem najbardziej życzliwym aspiracjom niepodległościowym Polaków i polskiego programu terytorialnego, a pomimo swej skromnej nazwy był on w istocie rządem emigracyjnym Polski niepodległej, co poszczególne państwa sojusznicze i alianckie (Francja, USA, Włochy, Anglia) potwierdzały, wydając kolejne akty dyplomatyczne uznające ciało to za tymczasowy ośrodek polskiej władzy politycznej. Najbardziej aktywny Komitet Narodowy Polski (oczywiście ten zachodni) był w latach 1917- 1919. Podobną wymowę miało niezwykle ważne uznanie przez ententę Armii Polskiej, podległej władzy temu organowi za armię suwerenną, sprzymierzoną i współwalczącą; co było już de facto aktem uznawania niepodległości Polski oraz traktowania jej za państwo alianckie, sojusznicze i będące w stanie faktycznej wojny z Niemcami i Austro-Węgrami. Warto przypomnieć, że 4. października 1918 roku Komitet Narodowy Polski mianował generała Józefa Hallera wodzem naczelnym armii polskich walczących ze śmiertelnym wrogiem Polski - Niemcami. Już po zakończeniu I Wojny Światowej, nazywanej na zachodzie Wielką Wojną - Polska reprezentowana przez doktora Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego - najważniejszych działaczy KNP została, nie bez oporów ze strony Wielkiej Brytanii a zwłaszcza Davida Lloyd-Georga, dopuszczona do udziału w konferencji pokojowej w Wersalu, jako państwo zwycięskie i należące do antyniemieckiej koalicji.  

Pod niezwykle korzystnym dla zmartwychwstałej Polski Traktatem Wersalskim widnieje podpis oraz pieczęć Romana Dmowskiego, który wraz z Paderewskim, podpisywał traktat w imieniu Ojczyzny, wracającej ponownie na mapę Europy. Kolegium to w Warszawie zdecydowanie zwalczał Naczelny Komitet Narodowy w Krakowie jak i walczące z Rosją, u boku Austro-Węgier Legiony Polskie szkodnika, intryganta i jawnego zdrajcy sprawy polskiej - Józefa Piłsudskiego. Najważniejszym i podstawowym celem KNP było uzyskanie poparcia państw sojuszniczych dla odbudowy państwowości polskiej. Dmowski, który bez wątpienia był politykiem genialnym aby osiągnąć najkorzystniejsze terytorialnie granice przyszłego państwa, blokował wszelkie projekty kompromisowe. Mądra, konsekwentna i niezwykle wytrwała polityka ta przyniosła świetne rezultaty w postaci ogłoszenia 3. czerwca 1918 roku przez premierów: Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii niezwykle cennej deklaracji, uznającej dziejową potrzebę utworzenia niepodległej oraz suwerennej gospodarczo Polski, z dostępem do Morza Bałtyckiego. 

Wielki Roman Dmowski wspominał to tak:

"Trzeba tu zaznaczyć, że osiągnięcie tej pozycji byłoby niemożliwe bez utworzenia Armii Polskiej na Zachodzie, a więc bez tego, co dla tej sprawy zrobiła Francja. Posiadanie armii, stojącej u boku sprzymierzonych, było jedyną naszą legitymacją do tytułu państwa sprzymierzonego, a co za tym idzie, do udziału w konferencji pokojowej. Legitymacja ta była niezbędna. Dobrze, że była uznana za wystarczającą. Inaczej Polska ze swymi legionami walczącymi po stronie państw centralnych, ze swym Królestwem listopadowym, ze swą Radą Regencyjną, z rządem warszawskim i z jego ciągle ponawianymi deklaracjami, musiałaby być przez państwa zachodnie uznana za sprzymierzeńca państw centralnych i w końcu znalazłaby się wśród zwyciężonych". (Roman Dmowski - Polityka polska i odbudowanie państwa).

Na początku 1918 roku KNP uzyskał prawo do wydawania dokumentów dla Polaków i rozpoczął budowę sieci biur spraw cywilnych. Biura te nadawały w krajach sprzymierzonych osobom narodowości polskiej, będących obywatelami Niemiec lub Austro-Węgier paszporty Komitetu, które chroniły przed niezwykle nieprzyjemnymi restrykcjami i związanymi z tym problemami. 15. kwietnia 1919 roku po ukonstytuowaniu się pod przewodnictwem Dmowskiego delegacji polskiej na Konferencję Pokojową w Paryżu, kolektyw ten (czyli KNP) podjął decyzję o likwidacji i zakończeniu swojej niezwykle pożytecznej działalności. Ostatecznie Komitet Narodowy Polski rozwiązany został 15. sierpnia 1919 roku. 

Zarząd Główny Obozu Wielkiej Polski 

Wrocław, dnia 8. sierpnia 2026 roku