foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


Powołanie przez Romana Dmowskiego OWP nadało nową jakość życiu politycznemu przedwojennej Polski. Był to nowy typ organizacji opartej na zasadach hierarchii, dyscypliny i odpowiedzialności osobistej za każdy odcinek pracy. OWP miało przygotowywać sie do "czynu", czyli przejęcia w odpowiedniej chwili władzy, nadając jej silny, narodowy autorytet, wyprowadzić kraj z anarchii, bezładu i stagnacji.



Na czele organizacji stanął R. Dmowski, jako Wielki Oboźny, przy którym utworzona została Wielka Rada OWP, jako organ doradczy. Początkowo Rada liczyła 19 członków. 8 grudnia 1929 r. powiększono jej skład do 37 osób wprowadzając podział na członków stałych i zastępców. Właściwe funkcje kierownicze spełniał Wydział Wykonawczy z Aleksandrem Debskim jako przewodniczącym. Członkami jego zostali: Zygmunt Berezowski, Tadeusz Bielecki, Tadeusz Kobylański, Zygmunt Płuciński i Jerzy Zdziechowski. Cały kraj został podzielony na 6 dzielnic. Te z kolei podzielone zostały na województwa i powiaty. Na czele każdej jednostki terytorialnej stał oboźny. Najmniejsza jednostka była placówka. Wszystkie władze były mianowane odgórnie.

Dzielnica Zachodnia obejmowała Wielkopolske, Pomorze i siedem powiatów województwa łódzkiego. Oboźnym został Zygmunt Płuciński, ziemianin, a zarazem działacz kółek rolniczych.
Dzielnica Krakowska obejmowała Galicje Zachodnia i Śląsk. Kierownictwo objął legendarny gen. Stanisław Haller.
Dzielnica Lwowska obejmowała Galicje Wschodnia. Oboźnym został przywódca ziemian - Adam Głażewski.
Dzielnice Warszawska tworzyły ziemie dawnej Kongresówki. Oboźnym został Aleksander Dębski, były wojewoda wołyński.
Dzielnice Lubelsko-Wołynska tworzyło województwo lubelskie razem z Wołyniem. Oboźnym został mianowany lekarz – Adam Majewski.

Na kresach północno-wschodnich OWP udało się tylko utworzyć w Wilnie. Początkowo OWP nie przejawiał większej aktywności. Z marazmu wyciągnęli organizacje młodzi, nacjonalistyczni narodowcy powołując:

Ruch Młodych OWP.

Pierwszy zjazd RM OWP odbył sie 3 kwietnia 1927 r. we Lwowie. Założenia ideowe przedstawił Zdzisław Stahl. Opowiedział się on za szerzeniem patriotyzmu, nacjonalizmu, budowaniem ustroju opartego na hierarchii, mocnych władzach i rządzie oraz potrzebę podjęcia działań w środowisku robotniczym. Uważał, że tylko naród świadomy swojego położenia polityczno-gospodarczego może być gwarancja silnej i wielkiej Polski.

Powołany został Wydział Wykonawczy Młodych, którego przewodniczącym został Z. Stahl, a Zastępcą T. Bielecki. Czołowymi przedstawicielami "młodych" byli miedzy innymi: Klaudiusz Hrabyk, Edward Borkowski, Jan Zdzitowiecki, Tadeusz Bretoni, Jan Jodzewicz, Ludwik Christians, Jan Rembieliński, Władysław Kempfi, Zbigniew Stypułkowski, Zbigniew Kunicki i inni.

Dopiero teraz powstała organizacja, która była karna, zdecydowana i gotowa do akcji, nastawiona krytycznie do otaczającej rzeczywistości, bezkompromisowa i szukająca rozwiązań radykalnych!

Andrzej Jankowski (Poznań)

Komentarze obsługiwane przez CComment

Niepodległość nie dlatego mamy, że ktoś powiedział głośno, iż jej chce, jeno dlatego że byli ludzie zmierzający planowo do jej odzyskania, orientujący się mniej więcej w warunkach do tego niezbędnych i umiejący te warunki dla postawionego sobie celu wykorzystać.
Roman Dmowski